De NTFU zet zich al jaren in voor voldoende ruimte, kwaliteit en veiligheid voor wielrennen, mountainbiken en gravelbiken. Samen met verenigingen, vrijwilligers, terreinbeheerders, overheden en partners hebben we concrete stappen gezet. Een overzicht van wat dat in de praktijk heeft opgeleverd.
De NTFU heeft bijgedragen aan het uitbreiden, professionaliseren en beter beheren van sportieve fietsnetwerken in Nederland. Dat betreft zowel veilige en aantrekkelijke wegen voor wielrenners als goed ingerichte mountainbike- en gravelroutes in het groen.
Een belangrijk onderdeel daarvan is de ondersteuning van trailcrews en routebeheerders. Zij worden actief ondersteund met kennis, praktische tools en faciliteiten om routes veilig, aantrekkelijk en actueel te houden. Via het routebeheersysteem C-TIP kunnen zij routes beheren, wijzigingen doorvoeren en tijdelijke afsluitingen vastleggen. Dit versterkt het dagelijks beheer en zorgt voor meer continuïteit en professionaliteit in het veld.
Als sluitstuk van deze aanpak zijn vrijwel alle officiële mountainbikeroutes opgenomen in landelijke systemen zoals de Routedatabank. Hierdoor is actuele en betrouwbare route-informatie beschikbaar voor routebureaus, platforms, beleidsmakers en terreinbeheerders. Dit zorgt voor meer overzicht, betere afstemming tussen partijen en minder ongewenst gebruik van paden.
Met het landelijke classificatiesysteem heeft de NTFU gezorgd voor duidelijkheid en veiligheid op mountainbikeroutes in heel Nederland. De uniforme kleurcodering maakt routes voorspelbaar voor gebruikers en helpt beheerders en vrijwilligers bij ontwerp en onderhoud. De classificatie is uitgegroeid tot een gedeeld referentiekader dat bijdraagt aan beter routegebruik en meer draagvlak bij terreinbeheerders en beleidsmakers.
Meer lezen over de classificatie
Door samenwerking met sportkoepels, decentrale overheden en recreatiepartners heeft sportief fietsen een stevigere plek gekregen in beleidsagenda’s. Sportief fietsen wordt steeds vaker meegenomen in beleid rond recreatie, beweegvriendelijke openbare ruimte en toegankelijkheid van groen dichtbij huis.
Deze inzet draagt bij aan betere verbindingen tussen stad en buitengebied, voldoende recreatief groen rondom woongebieden en een evenwichtige spreiding van recreatie.
De NTFU heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in onderzoek en datagedreven werken. Met de Wielersportmonitor brengen we periodiek in kaart wie sportieve fietsers zijn, hoe zij fietsen, waar knelpunten liggen en welke maatschappelijke waarde sportief fietsen heeft. Deze inzichten worden gebruikt door overheden en partners bij beleidsontwikkeling en ruimtelijke afwegingen.
Daarnaast is onderzoek uitgevoerd naar het regulerend effect van mountainbikeroutes. Dit onderzoek laat zien dat goed aangelegde en aantrekkelijke routes het gebruik van omliggende paden aantoonbaar verminderen. In meerdere gebieden halveert het gebruik van andere bospaden door mountainbikers na opening of vernieuwing van een route. Deze kennis wordt inmiddels toegepast in beheerplannen, gebiedsprocessen en vergunningafwegingen.
De combinatie van onderzoek, praktijkervaring en samenwerking heeft geleid tot een kwalitatieve impuls in de ontwikkeling van mountainbikeroutes. Routes worden steeds vaker gezien als een sturend instrument om recreatie te kanaliseren en natuur te ontlasten.
Met instrumenten zoals het landelijke classificatiesysteem, uniforme bebording en duidelijke informatievoorziening is routeontwikkeling professioneler en beter uitlegbaar geworden. Dit vergroot het draagvlak bij terreinbeheerders en overheden en zorgt voor veiliger en voorspelbaarder gebruik.
Met de EVA-tool maakt de NTFU het vergunningenproces voor toertochten overzichtelijk en beheersbaar. Organisatoren krijgen inzicht in benodigde toestemmingen en voorkomen fouten in routes en aanvragen. Dit verlaagt de administratieve druk voor vrijwilligers en zorgt voor meer voorspelbaarheid voor gemeenten en terreinbeheerders.
Meer lezen over de EVA-tool
De NTFU heeft bijgedragen aan de verdere professionalisering van de sportieve fietssector. Vrijwilligers, verenigingen en organisaties staan er niet alleen voor, maar maken deel uit van een landelijk netwerk met kennis, ondersteuning en heldere kaders.
Voor toertochten en evenementen zijn duidelijke kwaliteits- en veiligheidseisen ontwikkeld. Organisatoren worden ondersteund bij risicoanalyse, verkeersveiligheid, bebording en communicatie. Dit verhoogt de kwaliteit van evenementen en biedt gemeenten en terreinbeheerders meer zekerheid.
Met de ontwikkeling van de EVA-tool (Eenvoudig Vergunningen Aanvragen) wordt gewerkt aan een efficiënter en transparanter vergunningproces. De tool helpt organisatoren inzicht te krijgen in welke toestemmingen nodig zijn en bij welke partijen zij moeten zijn. Dit ontlast vrijwilligers en zorgt voor betere afstemming met overheden en terreinbeheerders.
Naast infrastructuur en organisatie zet de NTFU zich in voor veilig en respectvol gebruik van wegen, paden en natuurgebieden. Met initiatieven zoals De Echte Wielrenner, de Gravel Code en de Buitencode is een herkenbaar kader ontstaan voor gewenst gedrag.
Samen met andere sport- en natuurorganisaties werken we aan gedeeld eigenaarschap van paden en routes. Praktijkgerichte gedragsinterventies laten zien dat deze aanpak leidt tot beter gedrag, minder wrijving en een prettigere beleving voor alle gebruikers.
Waar routes onder druk staan door conflicten, juridische procedures of gebiedsontwikkelingen, biedt de NTFU structurele ondersteuning bij lokale belangenbehartiging. We adviseren trailcrews en verenigingen, bemiddelen in gesprekken met gemeenten, provincies en terreinbeherende oraganisaties en delen praktijkervaringen uit andere regio’s. Zo worden lokale initiatieven versterkt met landelijke kennis en ervaring.
Het helmgebruik onder sportieve fietsers is uitgegroeid tot de vanzelfsprekende norm. Dankzij jarenlange inzet op voorlichting, voorbeeldgedrag en duidelijke afspraken is het gelukt om op basis van vrijwilligheid een hoog veiligheidsniveau te bereiken. Volgens cijfers en monitoring van de NTFU draagt meer dan 90 procent van de wielrenners tijdens toertochten en clubritten een helm. Dit succes laat zien dat gedragsverandering mogelijk is zonder verplichting, wanneer sporters eigenaarschap nemen en goed worden ondersteund.
Samen met partners blijft de NTFU werken aan voldoende ruimte om te fietsen, hoogwaardige routes, professionele organisaties en een goede balans tussen sport, natuur en leefomgeving. Zo blijft sportief fietsen ook op de lange termijn vanzelfsprekend en toegankelijk.