Gedeelde paden in de praktijk: succesverhaal uit het Goois Natuurreservaat

Deze benadering toont aan dat toegankelijkheid en natuurbehoud prima samengaan wanneer verwachtingen helder zijn en recreanten elkaar de ruimte geven.

Eén netwerk voor iedereen

Het GNR werkt niet met aparte MTB-routes of gescheiden infrastructuur. In plaats daarvan is de regel eenvoudig:

• Fietsen mag op wegen, wandel- en fietspaden (tenzij anders aangegeven)
• Wandelaars en fietsers delen dezelfde paden
• Ruiter- en menpaden zijn uitgesloten, alleen voor paardensport met vignet

Deze aanpak voorkomt versnippering én maakt het gebied overzichtelijk voor bezoekers. Alle gebruikers worden geacht zich te houden aan duidelijke gedragsnormen, waaronder de Buitencode en de Gravel Code van de NTFU, waarin rust, wederzijds respect en zorg voor de natuur centraal staan.

Delen waar het kan... en het werkt

Het GNR hanteert een helder principe dat goed past bij de landelijke visie van de NTFU: Wandelaars zijn te gast op fietspaden; fietsers zijn te gast op wandelpaden.

Deze gedeelde verantwoordelijkheid zorgt ervoor dat:

• recreanten elkaars ruimte respecteren,
• conflicten beperkt blijven,
• het netwerk toegankelijk blijft voor een groot en divers publiek,
• de natuur toch wordt ontzien doordat iedereen op de paden blijft.

Het voorbeeld uit het Gooi laat zien dat gedeelde paden wél kunnen werken, ook op locaties met veel gebruikers.

Aansluiting bij recente gedragsinterventie

Dat duidelijkheid en positieve communicatie effect hebben, blijkt ook uit onze recente gedragsinterventie met de routepaal in Groesbeek, waar wandelaars en mountainbikers een kruispunt delen. Door wederkerigheid te benadrukken (“jij geeft ruimte, ik rem af”) verbeterde het gedrag zichtbaar.

Het Goois Natuurreservaat toont in de praktijk hetzelfde principe: heldere regels + gedeelde verantwoordelijkheid = soepele interacties op gedeelde paden.

Beschermen waar het moet

Toegankelijkheid betekent niet dat alles kan. Het GNR bewaakt natuurwaarden actief met:

• bezoek van zonsopgang tot zonsondergang,
• op de paden blijven,
• afstand houden tot grazers,
• duidelijke hondenregels,
• verbod op gemotoriseerde voertuigen (met enkele uitzonderingen),
• en toegangsbeperkingen waar kwetsbare natuur dat vraagt.

Met die voorwaarden blijft het netwerk veilig, overzichtelijk en natuurinclusief.

Een inspirerend voorbeeld voor andere regio’s

Het Goois Natuurreservaat laat zien dat één recreatief netwerk voor alle gebruikers haalbaar is wanneer:

• regels eenduidig zijn,
• de BuitenCode actief wordt uitgedragen,
• terreinbeheerders duidelijke keuzes maken,
• en recreanten worden aangesproken op positief gedrag.

De ervaring in het Gooi bevestigt dat gedeelde paden een realistische en effectieve oplossing zijn voor gebieden waar ruimte schaars is en recreatiedruk hoog.

Foto: Ard Krikke