De druk op het Nederlandse buitengebied neemt toe. Tegelijkertijd groeit het aantal mensen dat buiten wil sporten en recreëren. Dat vraagt om een zorgvuldige inrichting van ruimte, waarin gebruik, natuur en beleving met elkaar in balans worden gebracht.De nieuwe gravelbikeroute op de Sallandse Heuvelrug en in het Twents Reggedal laat zien hoe die balans er in de praktijk uit kan zien. Op zondag 22 maart werd de route voor het eerst gereden. Een concreet resultaat van samenwerking tussen overheden, terreinbeheerders en sportorganisaties, en een voorbeeld van hoe buitensport een plek kan krijgen binnen bestaande landschappen.
De route is ontwikkeld met aandacht voor het ontzien van kwetsbare natuur en het voorkomen van ongewenste druk. Door aan te sluiten op bestaande infrastructuur en logische startpunten wordt gebruik gebundeld en beter voorspelbaar gemaakt.
Deze werkwijze sluit aan bij de uitgangspunten uit de mountainbike en gravelbikevisie 2035 ‘Nieuwe paden’. Daarin wordt ingezet op het beter spreiden van recreatiedruk, het ontwikkelen van samenhangende netwerken en het faciliteren van sport dicht bij huis. De praktijk laat zien dat gerichte routing en inrichting bijdragen aan zowel natuurbehoud als een kwalitatieve sportbeleving.
“De route is het voorbeeld van gravelen zonder te verstoren. Met deze en toekomstige routes respecteren we de natuur en verbinden we de lokale economie.”
Henk Besten - H.W.C. SaMo, NTFU vereniging
Gravelbiken ontwikkelt zich snel en vindt vaak plaats buiten vaste routenetwerken. Dat vraagt om duidelijke kaders en passende inrichting, om onduidelijkheid en conflicten te voorkomen.
Onze toolkit gravelbiken biedt hiervoor handvatten. Door te werken met passende routes, heldere toegangsregels en een goede afstemming tussen digitaal en fysiek gebruik, ontstaat meer grip op waar en hoe er gefietst wordt. De route in Salland en Twente laat zien hoe deze aanpak in de praktijk kan bijdragen aan het geleiden van recreatiestromen en het verminderen van druk op kwetsbare gebieden.
De gravelroute is een eerste resultaat van het convenant ‘Meer ruimte voor buitensport in het gebied Sallandse Heuvelrug en Twents Reggedal’. Tegelijkertijd staat het niet op zichzelf. In meerdere regio’s worden vergelijkbare stappen gezet, zoals in Leeuwarden.
Daarmee ontstaat een beweging waarin buitensport structureel wordt meegenomen in de inrichting en het beheer van gebieden. Als integraal onderdeel van de ruimtelijke afweging.
Dit project onderstreept het belang van samenwerking tussen sport, overheden en terreinbeheerders. Sportbonden waaronder de NTFU, gemeenten, provincies, terreinbeherende organisaties, natuurorganisaties en het Rijk werken hierin samen, met NOC*NSF als initiatiefnemer en coördinerende partij. Binnen deze samenwerking ligt de sleutel om tot uitvoerbare en gedragen oplossingen te komen.
Vanuit Sportakkoord II wordt hier verder invulling aan gegeven, met als doel sport en bewegen duurzaam te verankeren in de leefomgeving.
De ervaringen uit Salland en Twente bieden daarbij waardevolle inzichten voor andere gebieden die werken aan vergelijkbare vraagstukken.
In de nieuwste aflevering van Fietsland gaat Troy namens de NTFU in gesprek met Marijn de Vries en Maarten Tjallingii over twee thema’s die terreinbeheerders, landgoedeigenaren en overheden steeds vaker raken: recreatiedruk én beeldvorming rondom sportief fietsen.
De NTFU werkt samen met Track Landscapes, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, KWbN en komoot aan een landelijke verbetering van fietstoegankelijkheidsinformatie in OpenStreetMap (OSM). Inmiddels is de eerste fase in uitvoering en worden de resultaten zichtbaar in de praktijk. Toegangsregels worden niet alleen geïnventariseerd, maar ook vertaald naar toepasbare kaartdata in OSM. Daarmee ontstaat een krachtig instrument om recreatief gebruik te sturen via duidelijke en gedeelde informatie.
Op veel plekken in Nederland delen mountainbikers en wandelaars dezelfde paden. Dat vraagt om duidelijke afspraken, wederzijds begrip en gedrag dat past bij de omgeving. De NTFU werkt daarom, samen met terreinbeheerders en trailcrews, aan praktische oplossingen die bijdragen aan veilig en prettig gebruik van gedeelde routes.
Een voorbeeld daarvan is een kleinschalig gedragsexperiment in Groesbeek, uitgevoerd in samenwerking met de trailcrew van MTB Rijk van Nijmegen en in afstemming m...
Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley
Het plan Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley! is geselecteerd voor de tweede ronde van de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag.
De prijsvraag, met als thema Verkwikkende Vergezichten, regionaal ontwerpen aan gezondheid en geluk, vraagt om ruimtelijke strategieën die bijdragen aan volksgezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving.
De wielersport in Nederland blijft groeien. Uit de nieuwste Wielersportmonitor, uitgevoerd door Ipsos in opdracht van de NTFU, blijkt dat inmiddels meer dan 1,5 miljoen Nederlanders regelmatig wielrennen, mountainbiken of gravelbiken. Daarmee behoort de wielersport tot de grootste sport- en beweegvormen van het land.
De Achterhoek kan de komende jaren verder werken aan een sterk en samenhangend netwerk van recreatieve routes. Provinciale Staten van Gelderland hebben subsidie toegekend voor het Gezamenlijk Routeprogramma Achterhoek 2026–2028. Daarmee ontstaat ruimte om wandel-, fiets-, mountainbike-, ruiter- en vaarroutes verder te ontwikkelen en beter op elkaar af te stemmen.
Begin februari vond in Valkenburg een offroad expertmeeting plaats met vertegenwoordigers van terreinbeheerders, gemeenten, natuurorganisaties en de wielerwereld. De bijeenkomst bracht meer dan dertig partijen samen rond één centrale vraag: hoe zorgen we er gezamenlijk voor dat offroad fietsen ook op de lange termijn mogelijk blijft, met respect voor natuur en medegebruikers?
Tijdens de Dutch Masters of MTB in Haarle op 16 november is het convenant ‘Meer ruimte voor buitensport in het gebied Sallandse Heuvelrug & Twents Reggedal’ officieel ondertekend. Het convenant is bekrachtigd door het Breed Bestuurlijk Overleg, achttien samenwerkende partners in de regio én door NOC*NSF dat namens de NTFU ook de landelijke buitensportbelangen vertegenwoordigt.
Het Goois Natuurreservaat (GNR) laat zien dat één gedeeld recreatief netwerk uitstekend kan functioneren, zelfs in een drukbezocht natuurgebied. Met bijna 3.000 hectare bos, hei en open landschap kiest het GNR bewust voor één systeem van paden voor alle recreanten: wandelaars, hardlopers, fietsers, gravelbikers en mountainbikers.
Het gebruik van natuurgebieden voor sportief fietsen staat steeds meer onder druk. Routes die gesloten worden, juridische procedures en toenemende recreatiedruk maken duidelijk dat mountainbiken en gravelbiken niet vanzelfsprekend toekomstbestendig zijn. Daarom presenteert de NTFU de Mountainbike- en Gravelbikevisie 2035: een richtinggevend plan voor een sport die duurzaam kan groeien én de natuur respecteert.