Mountainbike- en Gravelbikevisie 2035: nieuwe paden

donderdag 21 maart 2024

Het gebruik van natuurgebieden voor sportief fietsen staat steeds meer onder druk. Routes die gesloten worden, juridische procedures en toenemende recreatiedruk maken duidelijk dat mountainbiken en gravelbiken niet vanzelfsprekend toekomstbestendig zijn. Daarom presenteert de NTFU de Mountainbike- en Gravelbikevisie 2035: een richtinggevend plan voor een sport die duurzaam kan groeien én de natuur respecteert.

Een visie gebouwd op praktijkkennis

Het visiedocument Nieuwe paden biedt een antwoord op zeven grote uitdagingen die nu al voelbaar zijn in beheer, beleid en het veld. Voor deze visie sprak de NTFU met trailcrews, routebureaus, terreinbeheerders (zoals Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten), rentmeesters en organisatoren van evenementen. Het resultaat is een gedragen toekomstbeeld én een set doelen om samen naartoe te werken.

In de visie beschrijft de NTFU:

  • waar het mountainbiken en gravelbiken in 2035 zou moeten staan,
  • wat de maatschappelijke waarde van de sport is,
  • welke knelpunten nu ontstaan,
  • en welke koers nodig is om ruimte, duidelijkheid en draagvlak te behouden.

Waarom deze visie nodig is

De druk op natuur en recreatieruimte neemt toe. Dat levert steeds vaker dilemma’s op voor terreinbeheerders, overheden, vrijwilligers én sporters. Enkele structurele uitdagingen:

  • Recreatiedruk: Nederland is klein en groen is schaars; piekdrukte beïnvloedt natuur en beleving.
  • Minder fysieke ruimte: TBO’s moeten kritischer bepalen waar welke vormen van recreatie passen.
  • Beweegarmoede: Terwijl de behoefte aan groene beweegruimte groeit, neemt het beschikbare buitengebied niet toe.
  • Rechtszaken: Procedures tegen MTB-routes nemen toe, ondanks bereidheid van trailcrews om mee te denken.
  • Aansprakelijkheid: Toenemende juridische claims drukken zwaar op vrijwilligersorganisaties.
  • Conflicten: Onduidelijkheid over toegestane paden zorgt voor frictie tussen gebruikersgroepen.
  • Financiering: Het huidige model voor aanleg en onderhoud van routes is kwetsbaar en versnipperd.

Deze uitdagingen vragen om een gezamenlijke, lange termijn koers.

Zeven doelen voor een toekomstbestendig 2035

De NTFU formuleert zeven richtinggevende doelen die helpen om sportieve recreatie en natuurbelangen duurzaam te verbinden:

  1. Betere spreiding van recreatiedruk dankzij een netwerk van goed ingerichte MTB- en gravelvoorzieningen.
  2. Gebiedsontwikkeling met ruimte voor alle recreanten, inclusief zorgvuldige inpassing van fiets-, wandel- en ruiterroutes.
  3. Sportstimulering: MTB en gravel leveren een aantoonbare bijdrage aan een sportief Nederland.
  4. Juridische ondersteuning voor trailcrews, zodat vrijwilligers hun werk veilig kunnen blijven doen.
  5. Professioneler en beter toegerust onderhoud, waardoor routes duidelijker, veiliger en voorspelbaarder worden.
  6. Minder conflicten en meer verdraagzaamheid tussen verschillende recreatievormen, ondersteund door betere informatievoorziening.
  7. Een toekomstbestendig financieringsmodel voor aanleg, onderhoud en informatievoorziening – gedragen door meerdere partijen.

Samen bouwen aan nieuwe paden

De NTFU ziet deze visie als een uitnodiging aan terreinbeheerders, landgoedeigenaren, routebureaus en overheden om samen te werken aan een recreatielandschap waarin natuurkwaliteit, beheerbaarheid en sportieve beleving in balans blijven.

Download de visie hier.

Misschien ook interessant...

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Landelijk waar het kan, lokaal waar het moet

In gesprek met Han van den Heuvel (Routebureau Veluwe, Routenetwerken Twente & Coöperatie Centroide)

Routes bestaan dankzij een netwerk van terreinbeheerders, vrijwilligers, overheden en routeorganisaties die samen het gebruik mogelijk maken.
Han van den Heuvel beweegt zich al jaren precies in dat middenveld. Als routeregisseur bij Routenetwerken Twente en bij Routebureau Veluwe én via Coöperatie Centroide actief op landelijke schaal, ziet hij hoe mountainbiken steeds meer vraagt...

Digitale ontsluiting, Gravelbiken, Mountainbiken

Projectupdate OpenStreetMap: van inventarisatie naar sturing in de praktijk

De NTFU werkt samen met Track Landscapes, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, KWbN en komoot aan een landelijke verbetering van fietstoegankelijkheidsinformatie in OpenStreetMap (OSM). Inmiddels is de eerste fase in uitvoering en worden de resultaten zichtbaar in de praktijk. Toegangsregels worden niet alleen geïnventariseerd, maar ook vertaald naar toepasbare kaartdata in OSM. Daarmee ontstaat een krachtig instrument om recreatief gebruik te sturen via duidelijke en gedeelde informatie.

Gravelbiken, Mountainbiken

Podcast Fietsland: Nuance in drukte en beeldvorming

In de nieuwste aflevering van Fietsland gaat Troy namens de NTFU in gesprek met Marijn de Vries en Maarten Tjallingii over twee thema’s die terreinbeheerders, landgoedeigenaren en overheden steeds vaker raken: recreatiedruk én beeldvorming rondom sportief fietsen.

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Landelijk MTB-vignet: brede steun, lokale invulling essentieel

Onlangs deelden we een eerste update over een visie in opbouw. Dit bericht zoomt in op wat recente gesprekken hebben opgeleverd en welke randvoorwaarden daarbij centraal staan.

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Routes openhouden is geen vanzelfsprekendheid meer

In gesprek met Guus Verhorst (Staatsbosbeheer) over beheer, verantwoordelijkheid en de toekomst van mountainbiken

Mountainbiken in Nederland leunt op een indrukwekkend netwerk van routes, vrijwilligers en terreinbeheerders. Voor veel mountainbikers voelt een route als iets vanzelfsprekends: hij ligt er, hij is gemarkeerd, hij wordt onderhouden, en je kunt er elke dag van de week terecht.

Gravelbiken, Mountainbiken

Achterhoek bouwt verder aan routenetwerk met focus op kwaliteit en beleving

De Achterhoek kan de komende jaren verder werken aan een sterk en samenhangend netwerk van recreatieve routes. Provinciale Staten van Gelderland hebben subsidie toegekend voor het Gezamenlijk Routeprogramma Achterhoek 2026–2028. Daarmee ontstaat ruimte om wandel-, fiets-, mountainbike-, ruiter- en vaarroutes verder te ontwikkelen en beter op elkaar af te stemmen.

Gravelbiken, Lokale belangenbehartiging, Mountainbiken

Expertmeeting in Limburg: samenwerking rond offroad fietsen centraal

Begin februari vond in Valkenburg een offroad expertmeeting plaats met vertegenwoordigers van terreinbeheerders, gemeenten, natuurorganisaties en de wielerwereld. De bijeenkomst bracht meer dan dertig partijen samen rond één centrale vraag: hoe zorgen we er gezamenlijk voor dat offroad fietsen ook op de lange termijn mogelijk blijft, met respect voor natuur en medegebruikers?

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Klankbordgroep in gesprek over verkenning landelijk mountainbikevignet

Op zaterdag 7 februari kwamen zestien mountainbikers uit verschillende delen van het land samen in Veenendaal voor de eerste bijeenkomst van de landelijke klankbordgroep rond de verkenning van een mogelijk landelijk mountainbikevignet.

De groep bestond uit rijders met uiteenlopende achtergronden, rijervaringen en perspectieven op het onderwerp. Juist die mix maakte het gesprek waardevol. Wat de deelnemers gemeen hadden, was hun betrokkenheid bij de sport en hun inzet om het mountainbi...

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Buitensport hoort thuis in de ruimtelijke puzzel van Nederland

In gesprek met Eibert Jongsma (NOC*NSF) over mountainbiken, ruimte voor sport en het belang van een stevige basis

Mountainbiken is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste buitensporten van Nederland. Verspreid door het land rijden dagelijks duizenden mensen over de 281 officiële routes. Niet op een sportpark, maar midden in bossen, heidevelden en buitengebieden.

Juist dat maakt mountainbiken zo aantrekkelijk. Maar het stelt ook nieuwe vragen. Want waar hoort ...

Gravelbiken, Mountainbiken, Wielrennen

Wielersportmonitor: aantal sportieve fietsers groeit naar ruim 1,5 miljoen

De wielersport in Nederland blijft groeien. Uit de nieuwste Wielersportmonitor, uitgevoerd door Ipsos in opdracht van de NTFU, blijkt dat inmiddels meer dan 1,5 miljoen Nederlanders regelmatig wielrennen, mountainbiken of gravelbiken. Daarmee behoort de wielersport tot de grootste sport- en beweegvormen van het land.

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Update verkenning landelijk mountainbikevignet: visie in opbouw

Met gesprekken in het veld en aan de bestuurlijke tafel krijgt de verkenning van het landelijk mountainbikevignet steeds meer vorm. Recent werden trailcrews en de stuurgroep meegenomen in de eerste inzichten en denkrichtingen.

Goede voorbeelden, Gravelbiken, Mountainbiken

Experiment met routepaal: gedrag op gedeelde paden verbeteren

Op veel plekken in Nederland delen mountainbikers en wandelaars dezelfde paden. Dat vraagt om duidelijke afspraken, wederzijds begrip en gedrag dat past bij de omgeving. De NTFU werkt daarom, samen met terreinbeheerders en trailcrews, aan praktische oplossingen die bijdragen aan veilig en prettig gebruik van gedeelde routes.

Een voorbeeld daarvan is een kleinschalig gedragsexperiment in Groesbeek, uitgevoerd in samenwerking met de trailcrew van MTB Rijk van Nijmegen en in afstemming m...

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Het gaat allang niet meer alleen om een schop in de grond

De stroom aan hulpvragen groeit

In gesprek met Troy Corsen (NTFU) over hulpvragen, trailcrews en de verkenning naar een landelijk mountainbikevignet

Mountainbiken in Nederland draait op meer dan mooie singletracks. Het draait op mensen: trailcrews die wekelijks onderhoud doen, terreinbeheerders die hun gebied openstellen, vrijwilligers die afspraken maken, borden plaatsen en schade herstellen.
 

Mountainbiken

Raad van State bevestigt opnieuw: mountainbiken valt onder extensieve recreatie

De Raad van State heeft in een recente uitspraak opnieuw bevestigd dat mountainbiken over bestaande routes in natuurgebieden juridisch wordt aangemerkt als extensieve recreatie.

landelijk MTB-vignet, Mountainbiken

Verkenning landelijk MTB-vignet: naam MTBpas, traject verlengd tot eind 2026

Op donderdag 12 februari kwam de stuurgroep bijeen in het kader van de verkenning naar een mogelijke gebruikersbijdrage voor mountainbikeroutes. Tijdens deze bijeenkomst is afgesproken dat de verdere verkenning plaatsvindt onder de naam MTBpas. Deze naam fungeert als kapstok voor het traject waarin wordt gekeken naar verschillende inrichtingsopties.
 

Gravelbiken, Mountainbiken

Offroad fietsen als integrale bouwsteen in regionale gebiedsontwikkeling

Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley Het plan Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley! is geselecteerd voor de tweede ronde van de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag.

De prijsvraag, met als thema Verkwikkende Vergezichten, regionaal ontwerpen aan gezondheid en geluk, vraagt om ruimtelijke strategieën die bijdragen aan volksgezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving.