Europese kennisuitwisseling mountainbiken tijdens IMBA Meet-up
maandag 12 oktober 2026
Van 8 tot en met 10 oktober was de NTFU aanwezig bij de IMBA Meet-up in Sebnitz, op de grens van Duitsland en Tsjechië. Tijdens deze Europese bijeenkomst stond de ontwikkeling van mountainbikeroutes centraal. Van het betrekken van de lokale mountainbikegemeenschap en het regelen van financiering tot de aanleg en het onderhoud van trails. Ook Emma Brandsen, die namens de NTFU de mogelijkheden voor een landelijke MTBpas verkent, was aanwezig. Zij presenteerde de Nederlandse verkenning en wisselde ervaringen uit met andere Europese organisaties.
Bouwen aan een trailnetwerk
Tijdens de eerste twee dagen werden alle stappen van trailontwikkeling besproken. Daarbij werd de theorie gekoppeld aan het lokale trailnetwerk van Sebnitz. De aanwezige IMBA-leden spraken hun steun uit voor deze werkwijze. IMBA wil dit proces verder standaardiseren, zodat organisaties in verschillende landen ermee kunnen werken.
Een mooi praktijkvoorbeeld was Borderless Trails, een mountainbikenetwerk op de grens van Duitsland en Tsjechië. Het netwerk is mede gefinancierd vanuit het Europese Interreg-programma. De ontwikkeling van het netwerk vroeg om intensieve afstemming met terreineigenaren en natuurbeheerders. Aan Duitse zijde duurde het traject zeven jaar, aan Tsjechische zijde één jaar. Vooral de verwachte effecten van extra bezoekers op de natuur speelden aan Duitse zijde een belangrijke rol.
Tijdens een rondleiding met de lokale boswachter en het Duitse staatsbosbeheer werd duidelijk welke afwegingen bij de ontwikkeling zijn gemaakt. Ook de economische betekenis van mountainbiken kwam aan bod. Bikeplan, de uitvoerende partij van het lokale project, heeft de intentie om gegevens te gaan verzamelen over de economische effecten van het netwerk. Die inzichten zijn ook voor Nederland interessant. Wat levert een mountainbikenetwerk een regio op? Hoe verhouden recreatie, natuurbeheer en andere vormen van grondgebruik zich tot elkaar? Meer onderzoek en betrouwbare data kunnen helpen om deze vragen te beantwoorden en toekomstige keuzes beter te onderbouwen.
Financiering en toegankelijkheid
Tijdens de afsluitende IMBA European Members Day wisselden de aangesloten organisaties ervaringen uit over belangenbehartiging, campagnes, e-mountainbiken en het financieren van trails. Veel Europese landen zoeken naar manieren om voldoende geld beschikbaar te krijgen voor de aanleg en het onderhoud van mountainbikeroutes. Daarbij was brede steun voor een systeem waarbij mountainbikers zelf financieel bijdragen aan de routes waarvan zij gebruikmaken.
Vanuit Zwitserland werden concrete ideeën gedeeld over hoe zo'n betalingssysteem georganiseerd kan worden. Voor Nederland zijn deze ervaringen relevant voor de verkenning naar een landelijke MTBpas. Ook hier zoeken we naar een manier om structureel geld beschikbaar te krijgen voor routeonderhoud, de financiering beter te organiseren en de inkomsten terecht te laten komen bij de routes waar ze nodig zijn. De ervaringen uit andere landen helpen om verschillende mogelijkheden voor een landelijk betalingssysteem verder te onderzoeken.
Verkennig Nederlandse MTBpas
Emma presenteerde tijdens de bijeenkomst de verkenning naar een mogelijke landelijke MTBpas. Met deze pas onderzoekt de NTFU samen met terreinbeheerders en routeorganisaties hoe de financiering van mountainbikeroutes structureel kan worden geregeld en hoe bestaande vignetten kunnen worden samengebracht in één landelijk systeem. De aanwezige Europese mountainbikeorganisaties herkenden de uitdagingen waar mountainbiken mee te maken heeft en de uitdaging rondom de financiering van routes. De presentatie leverde reacties en aandachtspunten op van andere Europese mountainbikeorganisaties, vooral over de financiering van routes en de toegankelijkheid van paden.
IMBA en de Duitse mountainbikeorganisatie DIMB vroegen aandacht voor de gevolgen van een eventueel verplicht karakter van de pas. Zij vinden het belangrijk dat mountainbikers ook buiten de aangewezen mountainbikeroutes gebruik kunnen blijven maken van toegankelijke paden. Hun advies is om hierover ook op langere termijn in gesprek te blijven met terreineigenaren en natuurbeheerders. Daarbij gaat het om de positie van mountainbikers als recreanten en de mogelijkheid om vrij te blijven fietsen op toegankelijke paden, zoals dat ook voor o.a. wandelaars geldt.
Ook de rol van overheden bij de financiering kwam aan bod. Volgens de aanwezige organisaties zouden overheden een grotere verantwoordelijkheid kunnen nemen voor de aanleg en het onderhoud van mountainbikeroutes. Zij adviseren om met provincies en het Rijk in gesprek te gaan over structurele financiering. Onderzoek naar de maatschappelijke en economische waarde van mountainbiken kan helpen om deze gesprekken te onderbouwen. De MTBpas kan daarbij onderdeel zijn van een breder cofinancieringsmodel, waarin gebruikers, overheden en andere betrokken partijen bijdragen aan de financiering van routes.
De inzichten uit andere Europese landen nemen we mee in de verdere verkenning van de MTBpas. Daarbij kijken we naar de financiering van routes, de toegankelijkheid voor mountainbikers en de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gebruikers, terreinbeheerders en overheden.
Europese kennis benutten in Nederland
De bijeenkomst in Sebnitz bood de gelegenheid om ervaringen uit verschillende Europese landen uit te wisselen. Van de ontwikkeling en het beheer van trails tot de samenwerking met terreineigenaren, belangenbehartiging en financiering.
Voor de NTFU levert dit kennis, praktijkvoorbeelden en nieuwe contacten op die we kunnen benutten bij de verdere ontwikkeling van mountainbiken in Nederland. Ook biedt het aanknopingspunten voor onze gesprekken met overheden, terreinbeheerders en routeorganisaties over duurzame financiering en voldoende ruimte om te mountainbiken.
Misschien ook interessant...
MTB Summit 2026: denk en bouw mee aan de toekomst van mountainbiken
De mountainbikesport groeit en brengt nieuwe vraagstukken met zich mee op het gebied van ruimte, natuur en toegankelijkheid. Tijdens de MTB Summit 2026 gaan beleidsmakers, terreinbeheerders en partners met elkaar in gesprek over deze opgaven.
Raad van State bevestigt opnieuw: mountainbiken valt onder extensieve recreatie
De Raad van State heeft in een recente uitspraak opnieuw bevestigd dat mountainbiken over bestaande routes in natuurgebieden juridisch wordt aangemerkt als extensieve recreatie.
Expertmeeting in Limburg: samenwerking rond offroad fietsen centraal
Begin februari vond in Valkenburg een offroad expertmeeting plaats met vertegenwoordigers van terreinbeheerders, gemeenten, natuurorganisaties en de wielerwereld. De bijeenkomst bracht meer dan dertig partijen samen rond één centrale vraag: hoe zorgen we er gezamenlijk voor dat offroad fietsen ook op de lange termijn mogelijk blijft, met respect voor natuur en medegebruikers?
Het gaat allang niet meer alleen om een schop in de grond
De stroom aan hulpvragen groeit
In gesprek met Troy Corsen (NTFU) over hulpvragen, trailcrews en de verkenning naar een landelijk mountainbikevignet
Mountainbiken in Nederland draait op meer dan mooie singletracks. Het draait op mensen: trailcrews die wekelijks onderhoud doen, terreinbeheerders die hun gebied openstellen, vrijwilligers die afspraken maken, borden plaatsen en schade herstellen.
Offroad fietsen als integrale bouwsteen in regionale gebiedsontwikkeling
Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley
Het plan Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley! is geselecteerd voor de tweede ronde van de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag.
De prijsvraag, met als thema Verkwikkende Vergezichten, regionaal ontwerpen aan gezondheid en geluk, vraagt om ruimtelijke strategieën die bijdragen aan volksgezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving.
Petitie: Structurele aanpak nodig voor fietspaden in Flevoland
In verschillende natuurgebieden in Flevoland zijn fietspaden en fietsbruggen afgesloten door achterstallig onderhoud. Zo is het rondje Schokland niet meer volledig te fietsen en zijn ook in het Hulkesteinse Bos en het Horsterwold verbindingen weggevallen.
Fietsnetwerk als motor voor gezonde Foodvalley wint Eo Wijersprijsvraag
De inzending Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley is uitgeroepen tot winnaar van de Eo Wijersprijsvraag voor regio Foodvalley. Rademacher / De Vries Architecten ontwikkelde het voorstel samen met de NTFU. Vanuit onze kennis over fietsen, recreatie en fietsnetwerken leverden we inhoudelijke input voor de visie.
In gesprek over gravelbiken in Midden-Delfland
Wie spreekt over ‘de fietser’, heeft het allang niet meer over één herkenbare groep. Wielrenners, gravelaars, mountainbikers en recreatieve fietsers gebruiken het landschap ieder op hun eigen manier. Voor terreinbeheerders brengt die diversiteit nieuwe vraagstukken met zich mee, bijvoorbeeld rond inrichting, beheer, recreatiedruk en de omgang tussen verschillende gebruikersgroepen.
Experiment met routepaal: gedrag op gedeelde paden verbeteren
Op veel plekken in Nederland delen mountainbikers en wandelaars dezelfde paden. Dat vraagt om duidelijke afspraken, wederzijds begrip en gedrag dat past bij de omgeving. De NTFU werkt daarom, samen met terreinbeheerders en trailcrews, aan praktische oplossingen die bijdragen aan veilig en prettig gebruik van gedeelde routes.
Een voorbeeld daarvan is een kleinschalig gedragsexperiment in Groesbeek, uitgevoerd in samenwerking met de trailcrew van MTB Rijk van Nijmegen en in afstemming m...
Landelijk MTB-vignet: brede steun, lokale invulling essentieel
Onlangs deelden we een eerste update over een visie in opbouw. Dit bericht zoomt in op wat recente gesprekken hebben opgeleverd en welke randvoorwaarden daarbij centraal staan.
MTB Trail Tribute: waardering voor de vrijwilligers
Mountainbikeroutes zijn een belangrijk onderdeel van de sportieve en recreatieve buitenruimte in Nederland. Ze bieden mensen de mogelijkheid om dichtbij huis te bewegen, de natuur te beleven en sportief uitgedaagd te worden. Tegelijkertijd vragen goede routes om zorgvuldig beheer, structureel onderhoud en nauwe samenwerking tussen trailcrews, terreinbeheerders, gemeenten, routebureaus en andere betrokken partijen. Achter veel routes staat een groep vrijwilligers. Zij bouwen, onderhouden en ve...
Mountainbike- en Gravelbikevisie 2035: nieuwe paden
Het gebruik van natuurgebieden voor sportief fietsen staat steeds meer onder druk. Routes die gesloten worden, juridische procedures en toenemende recreatiedruk maken duidelijk dat mountainbiken en gravelbiken niet vanzelfsprekend toekomstbestendig zijn. Daarom presenteert de NTFU de Mountainbike- en Gravelbikevisie 2035: een richtinggevend plan voor een sport die duurzaam kan groeien én de natuur respecteert.
Wielersportmonitor: aantal sportieve fietsers groeit naar ruim 1,5 miljoen
De wielersport in Nederland blijft groeien. Uit de nieuwste Wielersportmonitor, uitgevoerd door Ipsos in opdracht van de NTFU, blijkt dat inmiddels meer dan 1,5 miljoen Nederlanders regelmatig wielrennen, mountainbiken of gravelbiken. Daarmee behoort de wielersport tot de grootste sport- en beweegvormen van het land.
Routes openhouden is geen vanzelfsprekendheid meer
In gesprek met Guus Verhorst (Staatsbosbeheer) over beheer, verantwoordelijkheid en de toekomst van mountainbiken
Mountainbiken in Nederland leunt op een indrukwekkend netwerk van routes, vrijwilligers en terreinbeheerders. Voor veel mountainbikers voelt een route als iets vanzelfsprekends: hij ligt er, hij is gemarkeerd, hij wordt onderhouden, en je kunt er elke dag van de week terecht.
Verkenning landelijk MTB-vignet: naam MTBpas, traject verlengd tot eind 2026
Op donderdag 12 februari kwam de stuurgroep bijeen in het kader van de verkenning naar een mogelijke gebruikersbijdrage voor mountainbikeroutes. Tijdens deze bijeenkomst is afgesproken dat de verdere verkenning plaatsvindt onder de naam MTBpas. Deze naam fungeert als kapstok voor het traject waarin wordt gekeken naar verschillende inrichtingsopties.
Update verkenning landelijk mountainbikevignet: visie in opbouw
Met gesprekken in het veld en aan de bestuurlijke tafel krijgt de verkenning van het landelijk mountainbikevignet steeds meer vorm. Recent werden trailcrews en de stuurgroep meegenomen in de eerste inzichten en denkrichtingen.
NTFU en komoot werken verder aan betere routedata
NTFU en komoot verlengen hun samenwerking om route-informatie in digitale kaarten verder te verbeteren. Het afgelopen jaar zijn de toegangsregels van ruim 6.500 paden in natuurgebieden onderzocht en verwerkt in OpenStreetMap. Daarmee wordt het voor fietsers, wandelaars, terreinbeheerders en route-apps duidelijker waar recreatie wel en niet is toegestaan.
NTFU sluit zich aan bij Europees netwerk voor buitensport
De NTFU is aangesloten bij het European Network of Outdoor Sports (ENOS). Dit Europese netwerk verbindt organisaties, onderzoekers en beleidsmakers die zich inzetten voor buitensport in Europa. Samen werken zij aan buitensport die toegankelijk, inclusief en duurzaam is, met oog voor mens, natuur en samenleving.
Buitensport hoort thuis in de ruimtelijke puzzel van Nederland
In gesprek met Eibert Jongsma (NOC*NSF) over mountainbiken, ruimte voor sport en het belang van een stevige basis
Mountainbiken is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste buitensporten van Nederland. Verspreid door het land rijden dagelijks duizenden mensen over de 281 officiële routes. Niet op een sportpark, maar midden in bossen, heidevelden en buitengebieden.
Juist dat maakt mountainbiken zo aantrekkelijk. Maar het stelt ook nieuwe vragen. Want waar hoort ...
Landelijk waar het kan, lokaal waar het moet
In gesprek met Han van den Heuvel (Routebureau Veluwe, Routenetwerken Twente & Coöperatie Centroide)
Routes bestaan dankzij een netwerk van terreinbeheerders, vrijwilligers, overheden en routeorganisaties die samen het gebruik mogelijk maken.
Han van den Heuvel beweegt zich al jaren precies in dat middenveld. Als routeregisseur bij Routenetwerken Twente en bij Routebureau Veluwe én via Coöperatie Centroide actief op landelijke schaal, ziet hij hoe mountainbiken steeds meer vraagt...
Podcast Fietsland: Nuance in drukte en beeldvorming
In de nieuwste aflevering van Fietsland gaat Troy namens de NTFU in gesprek met Marijn de Vries en Maarten Tjallingii over twee thema’s die terreinbeheerders, landgoedeigenaren en overheden steeds vaker raken: recreatiedruk én beeldvorming rondom sportief fietsen.
Klankbordgroep in gesprek over verkenning landelijk mountainbikevignet
Op zaterdag 7 februari kwamen zestien mountainbikers uit verschillende delen van het land samen in Veenendaal voor de eerste bijeenkomst van de landelijke klankbordgroep rond de verkenning van een mogelijk landelijk mountainbikevignet.
De groep bestond uit rijders met uiteenlopende achtergronden, rijervaringen en perspectieven op het onderwerp. Juist die mix maakte het gesprek waardevol. Wat de deelnemers gemeen hadden, was hun betrokkenheid bij de sport en hun inzet om het mountainbi...
Traildag 2026: kennis delen en netwerk versterken
Hoe houden we mountainbikeroutes aantrekkelijk, goed beheerd en toekomstbestendig? Welke rol kan de MTB-community spelen in gebiedsopgaven? En hoe zorgen we dat kennis uit de ene regio ook elders terechtkomt? Tijdens de NTFU Traildag op 19 september in Montfort kwamen trailcrews, routebureaus en andere betrokkenen uit heel Nederland samen om ervaringen uit te wisselen.
Projectupdate OpenStreetMap: van inventarisatie naar sturing in de praktijk
De NTFU werkt samen met Track Landscapes, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, KWbN en komoot aan een landelijke verbetering van fietstoegankelijkheidsinformatie in OpenStreetMap (OSM). Inmiddels is de eerste fase in uitvoering en worden de resultaten zichtbaar in de praktijk. Toegangsregels worden niet alleen geïnventariseerd, maar ook vertaald naar toepasbare kaartdata in OSM. Daarmee ontstaat een krachtig instrument om recreatief gebruik te sturen via duidelijke en gedeelde informatie.