Limburg is na Gelderland de populairste gravelprovincie van Nederland. Goed nieuws voor de regio, maar die populariteit roept ook vragen op. Hoe voorkom je dat het op sommige plekken te druk wordt? En hoe zorg je dat gravelbikers kunnen blijven genieten van de natuur, zonder die onnodig te belasten?
Tijdens de tweede expertmeeting Expertmeeting offroad Biking & Natuurbeheer in Limburg gingen natuurbeheerders en andere betrokkenen hierover in gesprek. De NTFU deelde inzichten uit het Grote Gravelonderzoek 2026 en liet zien hoe aantrekkelijke routes kunnen helpen om recreatie beter te spreiden.
"In gesprekken over natuurbeheer horen we steeds vaker het woord recreatiedruk. Maar wat is druk? En wanneer is het té druk?", vraagt Troy Corsen, belangenbehartiger bij de NTFU, zich af. "Gaat het om één pad op zondagochtend of om een heel gebied, de hele week?"
Een interessante vraag, zeker in een provincie waar gravelbiken zo populair is. Uit ons Grote Gravelonderzoek, waaraan ruim 2.100 gravelbikers deelnamen, blijkt dat fietsers best bereid zijn rekening te houden met de natuur. Maar liefst 92% accepteert beperkingen, zolang er voldoende aantrekkelijke alternatieve routes zijn. Ook vindt 81% het logisch dat routes kwetsbare natuur vermijden.

Hoe je dat in de praktijk aanpakt? Een mooi voorbeeld is Land van Grind en Zand in Noord- en Midden-Limburg. Binnen dit initiatief worden gravelroutes in overleg met natuurbeheerders ontwikkeld en digitaal aangeboden. Zo ontdekken fietsers de mooiste paden, terwijl rekening wordt gehouden met natuurwaarden en toegankelijkheid. Daar ligt volgens de NTFU een belangrijke kans. Wie fietsers naar geschikte paden wil leiden, moet zorgen dat die routes aantrekkelijk én makkelijk vindbaar zijn.
"Wie thuis een route plant, wil op de kaart kunnen zien waar je mag fietsen. En wie vervolgens bij de ingang van het bos staat, wil dat het bordje en de kaart hetzelfde zeggen", aldus Troy. Dat is ook waarom we samen met terreineigenaren werken aan betere toegangsinformatie in OpenStreetMap en duidelijke, herkenbare bebording. Want met 84% van de gravelbikers die digitaal navigeert, begint het sturen van recreatie vaak al thuis, bij het plannen van een route.

Ook werkt de NTFU aan andere manieren om recreatie beter te spreiden. Met gebiedsscans kunnen we inzichtelijk maken welke paden mountainbikers en gravelbikers gebruiken. Daarnaast onderzoeken we hoe aantrekkelijke mountainbikeroutes helpen om fietsers naar geschikte paden te leiden.
Door deze inzichten te combineren met de kennis van terreinbeheerders, kunnen we samen gerichter kijken waar de natuur rust nodig heeft en waar ruimte is om te fietsen. Zo wordt recreatiedruk geen abstract begrip, maar iets waar je op gebieds- en padniveau concreet mee aan de slag kunt.
Niet alleen bij individuele fietsers, maar ook bij georganiseerde toertochten is een goede afstemming tussen fietsers en natuurbeheerders belangrijk. Daarom presenteerde Natasha namens de NTFU tijdens de expertmeeting ook de doorontwikkeling van de EVA-tool. Deze helpt organisatoren bij vergunningaanvragen voor toertochten en biedt terreinbeheerders en gemeenten beter inzicht in geplande evenementen. Zo werken we ook bij georganiseerde fietsevenementen aan een goede balans tussen sport en natuur.
De populariteit van gravelbiken biedt Limburg volop kansen. De uitdaging is om die aantrekkingskracht te combineren met goed natuurbeheer.
Of zoals Troy het samenvat: "Of je als provincie zo populair wilt zijn? Die vraag begint wat mij betreft daar, met de kaart op tafel, de mensen die het gebied kennen eromheen en vlaai ;)."
Meer weten? Lees de resultaten van het Grote Gravelonderzoek 2026 en ontdek wat de uitkomsten betekenen voor recreatie, natuurbeheer en routeontwikkeling.
Foto: Milan van Wersch
Gravelbikers willen ontdekken en vrij kunnen fietsen, maar dat betekent niet dat ze overal willen rijden. Uit het Grote Gravelonderzoek 2026 van de NTFU blijkt dat maar liefst 92% het geen probleem vindt als bepaalde paden niet toegankelijk zijn, zolang er voldoende aantrekkelijke en kwalitatief goede alternatieven zijn. Dat biedt kansen voor terreinbeheerders, overheden en regio’s om recreatie slim te sturen door gravelbikers te verleiden met aantrekkelijke routes en paden.
Begin februari vond in Valkenburg een offroad expertmeeting plaats met vertegenwoordigers van terreinbeheerders, gemeenten, natuurorganisaties en de wielerwereld. De bijeenkomst bracht meer dan dertig partijen samen rond één centrale vraag: hoe zorgen we er gezamenlijk voor dat offroad fietsen ook op de lange termijn mogelijk blijft, met respect voor natuur en medegebruikers?
De inzending Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley is uitgeroepen tot winnaar van de Eo Wijersprijsvraag voor regio Foodvalley. Rademacher / De Vries Architecten ontwikkelde het voorstel samen met de NTFU. Vanuit onze kennis over fietsen, recreatie en fietsnetwerken leverden we inhoudelijke input voor de visie.
In gesprek met Han van den Heuvel (Routebureau Veluwe, Routenetwerken Twente & Coöperatie Centroide)
Routes bestaan dankzij een netwerk van terreinbeheerders, vrijwilligers, overheden en routeorganisaties die samen het gebruik mogelijk maken.
Han van den Heuvel beweegt zich al jaren precies in dat middenveld. Als routeregisseur bij Routenetwerken Twente en bij Routebureau Veluwe én via Coöperatie Centroide actief op landelijke schaal, ziet hij hoe mountainbiken steeds meer vraagt...
De mountainbikesport groeit en brengt nieuwe vraagstukken met zich mee op het gebied van ruimte, natuur en toegankelijkheid. Tijdens de MTB Summit 2026 gaan beleidsmakers, terreinbeheerders en partners met elkaar in gesprek over deze opgaven.
De druk op het Nederlandse buitengebied neemt toe. Tegelijkertijd groeit het aantal mensen dat buiten wil sporten en recreëren. Dat vraagt om een zorgvuldige inrichting van ruimte, waarin gebruik, natuur en beleving met elkaar in balans worden gebracht. De nieuwe gravelbikeroute op de Sallandse Heuvelrug en in het Twents Reggedal laat zien hoe die balans er in de praktijk uit kan zien.
In de nieuwste aflevering van Fietsland gaat Troy namens de NTFU in gesprek met Marijn de Vries en Maarten Tjallingii over twee thema’s die terreinbeheerders, landgoedeigenaren en overheden steeds vaker raken: recreatiedruk én beeldvorming rondom sportief fietsen.
In verschillende natuurgebieden in Flevoland zijn fietspaden en fietsbruggen afgesloten door achterstallig onderhoud. Zo is het rondje Schokland niet meer volledig te fietsen en zijn ook in het Hulkesteinse Bos en het Horsterwold verbindingen weggevallen.
Goed nieuws voor de ruim 1,5 miljoen sportieve fietsers in Nederland. Recreatie, sport en bewegen krijgen een stevigere plek in de definitieve Nota Ruimte, de nationale visie op de inrichting van Nederland richting 2050. Ook het belang van recreatieve fietsroutes wordt nadrukkelijker erkend. Wielersportbond NTFU pleitte hier in haar zienswijze voor.
De NTFU werkt samen met Track Landscapes, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, KWbN en komoot aan een landelijke verbetering van fietstoegankelijkheidsinformatie in OpenStreetMap (OSM). Inmiddels is de eerste fase in uitvoering en worden de resultaten zichtbaar in de praktijk. Toegangsregels worden niet alleen geïnventariseerd, maar ook vertaald naar toepasbare kaartdata in OSM. Daarmee ontstaat een krachtig instrument om recreatief gebruik te sturen via duidelijke en gedeelde informatie.
Met gesprekken in het veld en aan de bestuurlijke tafel krijgt de verkenning van het landelijk mountainbikevignet steeds meer vorm. Recent werden trailcrews en de stuurgroep meegenomen in de eerste inzichten en denkrichtingen.
De stroom aan hulpvragen groeit
In gesprek met Troy Corsen (NTFU) over hulpvragen, trailcrews en de verkenning naar een landelijk mountainbikevignet
Mountainbiken in Nederland draait op meer dan mooie singletracks. Het draait op mensen: trailcrews die wekelijks onderhoud doen, terreinbeheerders die hun gebied openstellen, vrijwilligers die afspraken maken, borden plaatsen en schade herstellen.
De NTFU is aangesloten bij het European Network of Outdoor Sports (ENOS). Dit Europese netwerk verbindt organisaties, onderzoekers en beleidsmakers die zich inzetten voor buitensport in Europa. Samen werken zij aan buitensport die toegankelijk, inclusief en duurzaam is, met oog voor mens, natuur en samenleving.
Provincie Flevoland geeft gehoor aan oproep NTFU en Fietsersbond De provincie Flevoland wil in 2027 twee miljoen euro bijdragen aan het wegwerken van achterstallig onderhoud aan fietspaden in natuurgebieden. Tijdens een debat over de toekomst van fietsen in Flevoland vroegen wielersportbond NTFU en de Fietsersbond opnieuw aandacht voor het behoud van deze fietspaden. Daarnaast overhandigden zij namens 4.239 fietsers een petitie aan gedeputeerden Ellentrees Müller en Harold Hofstra.
Onlangs deelden we een eerste update over een visie in opbouw. Dit bericht zoomt in op wat recente gesprekken hebben opgeleverd en welke randvoorwaarden daarbij centraal staan.
De Raad van State heeft in een recente uitspraak opnieuw bevestigd dat mountainbiken over bestaande routes in natuurgebieden juridisch wordt aangemerkt als extensieve recreatie.
De wielersport in Nederland blijft groeien. Uit de nieuwste Wielersportmonitor, uitgevoerd door Ipsos in opdracht van de NTFU, blijkt dat inmiddels meer dan 1,5 miljoen Nederlanders regelmatig wielrennen, mountainbiken of gravelbiken. Daarmee behoort de wielersport tot de grootste sport- en beweegvormen van het land.
Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley
Het plan Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley! is geselecteerd voor de tweede ronde van de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag.
De prijsvraag, met als thema Verkwikkende Vergezichten, regionaal ontwerpen aan gezondheid en geluk, vraagt om ruimtelijke strategieën die bijdragen aan volksgezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving.
Mountainbikeroutes zijn een belangrijk onderdeel van de sportieve en recreatieve buitenruimte in Nederland. Ze bieden mensen de mogelijkheid om dichtbij huis te bewegen, de natuur te beleven en sportief uitgedaagd te worden. Tegelijkertijd vragen goede routes om zorgvuldig beheer, structureel onderhoud en nauwe samenwerking tussen trailcrews, terreinbeheerders, gemeenten, routebureaus en andere betrokken partijen.
Hoe houden we mountainbikeroutes aantrekkelijk, goed beheerd en toekomstbestendig? Welke rol kan de MTB-community spelen in gebiedsopgaven? En hoe zorgen we dat kennis uit de ene regio ook elders terechtkomt? Tijdens de NTFU Traildag op 19 september in Montfort kwamen trailcrews, routebureaus en andere betrokkenen uit heel Nederland samen om ervaringen uit te wisselen.
Van 8 tot en met 10 oktober was de NTFU aanwezig bij de IMBA Meet-up in Sebnitz, op de grens van Duitsland en Tsjechië. Tijdens deze Europese bijeenkomst stond de ontwikkeling van mountainbikeroutes centraal. Van het betrekken van de lokale mountainbikegemeenschap en het regelen van financiering tot de aanleg en het onderhoud van trails.
Op donderdag 12 februari kwam de stuurgroep bijeen in het kader van de verkenning naar een mogelijke gebruikersbijdrage voor mountainbikeroutes. Tijdens deze bijeenkomst is afgesproken dat de verdere verkenning plaatsvindt onder de naam MTBpas. Deze naam fungeert als kapstok voor het traject waarin wordt gekeken naar verschillende inrichtingsopties.
De Achterhoek kan de komende jaren verder werken aan een sterk en samenhangend netwerk van recreatieve routes. Provinciale Staten van Gelderland hebben subsidie toegekend voor het Gezamenlijk Routeprogramma Achterhoek 2026–2028. Daarmee ontstaat ruimte om wandel-, fiets-, mountainbike-, ruiter- en vaarroutes verder te ontwikkelen en beter op elkaar af te stemmen.
Hoe kan de inrichting van onze leefomgeving bijdragen aan gezondheid, geluk en het verkleinen van gezondheidsachterstanden? Die vraag stond centraal in de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag. Ontwerpteams uit verschillende regio’s werkten daarvoor aan plannen voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.