Verkenning landelijk MTB-vignet: naam MTBpas, traject verlengd tot eind 2026

De verkenning blijft nadrukkelijk een haalbaarheidstraject. Het doel is om stap voor stap te onderzoeken of en hoe een systeem kan bijdragen aan een toekomstbestendig routenetwerk, met draagvlak bij gebruikers, beheerders, trailcrews en andere stakeholders. Er is op dit moment geen besluit genomen over invoering. Een definitieve go of no go kan pas plaatsvinden wanneer de randvoorwaarden helder zijn en betrokken partijen expliciet instemmen.

Centraal in het overleg stond de vraag hoe we tot een model kunnen komen dat duidelijk, uitvoerbaar en toekomstbestendig is voor alle partijen. Het vertrekpunt daarbij blijft helder: de mountainbiker wil weten welke regel geldt en wat dat concreet betekent in het veld. Die behoefte aan duidelijkheid vormt een belangrijke leidraad in de verdere uitwerking van het traject.
 

Procesmatige conclusie en verlenging tot december 2026

Een belangrijk punt uit de stuurgroep is de duiding van het proces zelf. De verkenning is geen invoeringstraject met een vast eindpunt, maar een iteratief haalbaarheidstraject dat zich stap voor stap ontwikkelt op basis van input uit de praktijk, gesprekken met partners en bestuurlijke afwegingen.

De conclusie van de stuurgroep is dat er voldoende steun en aanknopingspunten zijn om het traject voort te zetten. Daarom is besloten de verkenning in ieder geval te verlengen tot en met december 2026. Deze verlenging betekent niet dat invoering vaststaat, maar dat er voldoende aanleiding is om de haalbaarheid verder te onderzoeken en varianten concreter uit te werken. Zo is inmiddels de werktitel MTBpas gekozen.

Er is in de verkenning brede herkenning van de probleemstelling, maar dat zegt nog niets over de uiteindelijke oplossing. Juist daarom worden verschillende inrichtingsopties nu concreter uitgewerkt: dat is onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek, niet van een invoeringsbesluit.
De werkwijze richting december 2026 wordt als volgt ingericht:

• Stap voor stap: gefaseerde uitwerking en toetsing van mogelijke inrichtingsopties, met ruimte om bij te sturen op basis van inzichten uit de verkenning
• Transparante besluitvorming: duidelijkheid waarover besluitvorming plaatsvindt
• Communicatiemoment na ieder besluitvormingsmoment, met terugkoppeling van uitkomsten en vervolgstappen

Pas wanneer de haalbaarheid is aangetoond, de randvoorwaarden helder zijn en betrokken partijen expliciet instemmen, kan er sprake zijn van een definitief besluit over invoering.

 

 

Inbreng vanuit de klankbordgroep

Een week voorafgaand aan de stuurgroep kwam de landelijke klankbordgroep bijeen, bestaande uit mountainbikers met uiteenlopende achtergronden en perspectieven. In deze sessie is uitgebreid gesproken over de probleemstelling en de mogelijke contouren van een toekomstig systeem.
De klankbordgroep kon zich in meerderheid op hoofdlijnen vinden in de probleemstelling die onder de verkenning ligt en de inrichting van het systeem op hoofdlijnen. Tegelijkertijd klonken er ook kritische noten, die gaan onder meer over:

• De toegankelijkheid van de sport
• De vrijheid om offroad te kunnen blijven fietsen
• De zorg dat betalen niet mag samenvallen met een verdere afname van mogelijkheden.

Ook werd de zorg gedeeld dat een landelijk systeem onbedoeld kan leiden tot meer pasgebonden routes, waar routes voorheen vrij toegankelijk waren. Deze overwegingen maken nadrukkelijk onderdeel uit van het vervolg van de verkenning.

Als het gaat om mogelijke varianten sprak de klankbordgroep een voorkeur uit voor maximaal twee typen passen: een pas voor alle deelnemende regio’s en een regiopas. Ook werd gesproken over het clusteren van regio’s op basis van samenhangende routenetwerken, de positie van toertochten en de rol van verenigingen in een toekomstig systeem.
 

Eerste resultaten gebruikersenquête

Parallel aan de gesprekken met de klankbordgroep en stuurgroep loopt een gebruikersenquête. Inmiddels hebben ruim 2.100 respondenten de enquête ingevuld. De eerste resultaten geven een beeld van draagvlak en voorkeuren:

• Steun voor het idee van een landelijk systeem: 85%
• Voorkeur voor schaalniveau: 61,8% landelijk, 24% regio, 14,2% provinciaal
• Steun voor gratis toegang voor kinderen tot 18 jaar: 81%

Deze resultaten vormen input voor het haalbaarheidsonderzoek. Tegelijkertijd zijn ze onderdeel van een bredere afweging, waarbij ook uitvoerbaarheid in gebiedscontext, juridische aspecten en effecten op toegankelijkheid en vrij fietsen worden meegenomen. De input uit de klankbordgroep en enquête is in de stuurgroep besproken en vormt een inhoudelijke onderlegger voor de besluitvorming.
 

Werkhypotheses uit de stuurgroep

In de stuurgroep zijn enkele werkhypotheses benoemd om de verkenning concreter te maken. Deze punten zijn nadrukkelijk onderdeel van het haalbaarheidstraject en geen definitieve besluiten:

• De werknaam voor het systeem is MTBpas.
• De MTBpas zou alleen gelden op beborde mountainbikeroutes zoals we die nu kennen.
• Alleen gebieden die deelnemen, maken onderdeel uit van het systeem.
• Regionale variatie en lokale fondsenwerving blijven mogelijk.
• Een sociaal programma is nodig voor mensen die zich een pas niet kunnen veroorloven.
• De pas zou in de basis digitaal zijn, met de mogelijkheid voor stickers in gebieden die dat willen.
• Met terreineigenaren worden afspraken gemaakt over de besteding van middelen

De dekking van het systeem is afhankelijk van de gebieden die uiteindelijk besluiten wel of niet deel te nemen. De uiteindelijke reikwijdte van de MTBpas ontstaat daarmee op basis van gebiedsbrede instemming en samenwerking.

Het uitgangspunt in de verkenning is dat een eventuele MTBpas bijdraagt aan het onderhoud en de ontwikkeling van routes in Nederland. Daarmee kunnen routes overeind worden gehouden en kan worden geïnvesteerd in kwaliteit en continuïteit van het netwerk. Tegelijk blijft lokale inzet, vrijwilligerswerk en aanvullende financiering nodig.
 

Richtbedrag als indicatie

In de stuurgroep is ook gesproken over de orde van grootte van een mogelijke gebruikersbijdrage. Daarbij wordt uitgegaan van een indicatief richtbedrag van rond de 30 euro voor een jaarpas en rond de 2 tot 3 euro voor een dagpas.

Dit zijn werkbedragen om de schaal van de opgave te duiden. De precieze onderbouwing, varianten en effecten worden in de volgende fase verder onderzocht.
 

Vervolg

In de komende periode wordt verder gewerkt aan onder meer:

• De praktische betekenis van de MTBpas voor de mountainbiker (de regel en de toepassing);
• Voorwaarden en governance voor deelname door terreineigenaren;
• Varianten in passtructuur (landelijk/regio), inclusief logische indelingen;
• Onderbouwing van bijdrage en besteding, inclusief opties voor cofinanciering;
• De positie van verenigingen, toertochten en evenementen

Het traject blijft gericht op een zorgvuldige afweging. Totdat de haalbaarheid is aangetoond en betrokken partijen expliciet instemmen, blijft de MTBpas onderdeel van een verkenning, met ruimte voor nuance, bijsturing en input uit het veld.


Foto's: Ard Krikke