In opdracht van een brede coalitie van natuurorganisaties, overheden, routebeheerders en sportpartijen verkent Emma Brandsen de haalbaarheid van een landelijk mountainbikevignet.
In de afgelopen twee maanden sprak zij al met meer dan twintig organisaties om scherp te krijgen welke kansen en knelpunten terreinbeheerders, particuliere landgoedeigenaren, overheden en gebruikers zien.
Emma Brandsen (38) is beleidsadviseur met ruime ervaring in het werken in complexe stakeholdervelden, de afgelopen acht jaar bij het Ministerie van Defensie. Daarnaast is zij zelf actief sportief fietser (gravel & MTB), hardloper en vrijwilliger bij Natuurmonumenten. De natuur is voor haar geen abstract beleidsveld, maar een omgeving waar ze wekelijks zelf gebruik van maakt.
Emma verkent vanuit de NTFU namens elf partijen of een landelijk MTB-vignet wenselijk én haalbaar is:
Bij de start van de verkenning (1 oktober 2025) heeft de stuurgroep drie duidelijke randvoorwaarden meegegeven. Een eventueel landelijk vignet moet aantoonbaar bijdragen aan:
Voor TBO’s, landgoedeigenaren en overheden staat dus centraal: draagt een vignet bij aan beheer, natuur en rust in het gebied én is het uitvoerbaar?
De verkenning bestaat grofweg uit twee lijnen:
Stakeholderconsultatie
Emma spreekt intensief met terreinbeheerders, particuliere grondeigenaren, vrijwilligersorganisaties, routebeheerders en overheden. In deze gesprekken worden zorgen, randvoorwaarden en kansen opgehaald: van natuurkwaliteit en juridische borging tot toezicht, vrijwilligers en draagvlak in de omgeving.
Data en feitenbasis
Parallel verzamelt zij data over kosten van onderhoud, huidige financieringsstromen, impact op natuur, recreatiespreiding en de rol van vrijwilligers. Deze feitenbasis wordt gecombineerd met de signalen uit het veld.
Door die twee sporen samen te brengen ontwikkelt Emma een integrale visie op de vraag: moet er een landelijk vignet komen en zo ja, onder welke condities?
Een eerste opvallende bevinding is hoe gefragmenteerd mountainbiken nu is georganiseerd in Nederland. Per regio gelden andere afspraken, financieringsmodellen en spelregels. Een overkoepelende nationale visie op de samenhang tussen natuur, sport en recreatie ontbreekt nog.
Een landelijk MTB-vignet kan een bouwsteen zijn in zo’n visie, mits het:
De Stuurgroep Verkenning Landelijk MTB-vignet, met de bovengenoemde elf partijen, bewaakt de voortgang en neemt uiteindelijk het besluit over een go/no-go en – bij een positief besluit – over de gewenste contouren van een landelijk vignet. Het gezamenlijke streven is om in maart 2026 tot dit besluitmoment te komen. De verkenning werkt daarbij met een duidelijke governancestructuur:
Stuurgroep
De Stuurgroep stuurt de verkenning strategisch aan, stelt kaders vast en neemt de formele besluiten. Zij weegt natuur, beheer, recreatie en uitvoerbaarheid in samenhang en vormt het besluitvormende orgaan.
Expertgroep
De Expertgroep ondersteunt met inhoudelijke expertise op thema’s als routebeheer, juridische kaders, monitoring en financieringsmodellen. Zij helpen scenario’s te toetsen op haalbaarheid, uitvoerbaarheid en beheerimpact.
Klankbordgroep
De Klankbordgroep brengt perspectieven uit de praktijk in: ervaringen van gebruikers, verenigingen, recreatiepartners en lokale overheden. Deze input borgt draagvlak en helpt om knelpunten en kansen vroegtijdig te signaleren.
Samen zorgen deze drie lagen voor een transparant, zorgvuldig en breed gedragen besluitvormingsproces.
De ambitie is dat een landelijk MTB-vignet – als het er komt – meer is dan een betaalproduct. Het moet een instrument zijn dat:
Voor TBO’s, landgoedeigenaren en overheden kan dit resulteren in meer regie, duidelijkere afspraken en beter onderbouwde keuzes.
Emma is nadrukkelijk op zoek naar praktijkervaringen, zorgen, randvoorwaarden en ideeën van beheerders en overheden. Hoe wordt nu gewerkt? Waar loop je tegenaan? Welke voorwaarden zijn voor jou onmisbaar als er een landelijk vignet zou komen?
Neem dan contact op met Emma Brandsen via ebrandsen@ntfu.nl of 06-51143729.
Onlangs
Met gesprekken in het veld en aan de bestuurlijke tafel krijgt de verkenning van het landelijk mountainbikevignet steeds meer vorm. Recent werden trailcrews en de stuurgroep meegenomen in de eerste inzichten en denkrichtingen.