In opdracht van een brede coalitie van natuurorganisaties, overheden, routebeheerders en sportpartijen verkent Emma Brandsen de haalbaarheid van een landelijk mountainbikevignet.
In de afgelopen twee maanden sprak zij al met meer dan twintig organisaties om scherp te krijgen welke kansen en knelpunten terreinbeheerders, particuliere landgoedeigenaren, overheden en gebruikers zien.
Emma Brandsen (38) is beleidsadviseur met ruime ervaring in het werken in complexe stakeholdervelden, de afgelopen acht jaar bij het Ministerie van Defensie. Daarnaast is zij zelf actief sportief fietser (gravel & MTB), hardloper en vrijwilliger bij Natuurmonumenten. De natuur is voor haar geen abstract beleidsveld, maar een omgeving waar ze wekelijks zelf gebruik van maakt.
Emma verkent vanuit de NTFU namens elf partijen of een landelijk MTB-vignet wenselijk én haalbaar is:
Bij de start van de verkenning (1 oktober 2025) heeft de stuurgroep drie duidelijke randvoorwaarden meegegeven. Een eventueel landelijk vignet moet aantoonbaar bijdragen aan:
Voor TBO’s, landgoedeigenaren en overheden staat dus centraal: draagt een vignet bij aan beheer, natuur en rust in het gebied én is het uitvoerbaar?
De verkenning bestaat grofweg uit twee lijnen:
Stakeholderconsultatie
Emma spreekt intensief met terreinbeheerders, particuliere grondeigenaren, vrijwilligersorganisaties, routebeheerders en overheden. In deze gesprekken worden zorgen, randvoorwaarden en kansen opgehaald: van natuurkwaliteit en juridische borging tot toezicht, vrijwilligers en draagvlak in de omgeving.
Data en feitenbasis
Parallel verzamelt zij data over kosten van onderhoud, huidige financieringsstromen, impact op natuur, recreatiespreiding en de rol van vrijwilligers. Deze feitenbasis wordt gecombineerd met de signalen uit het veld.
Door die twee sporen samen te brengen ontwikkelt Emma een integrale visie op de vraag: moet er een landelijk vignet komen en zo ja, onder welke condities?
Een eerste opvallende bevinding is hoe gefragmenteerd mountainbiken nu is georganiseerd in Nederland. Per regio gelden andere afspraken, financieringsmodellen en spelregels. Een overkoepelende nationale visie op de samenhang tussen natuur, sport en recreatie ontbreekt nog.
Een landelijk MTB-vignet kan een bouwsteen zijn in zo’n visie, mits het:
De Stuurgroep Verkenning Landelijk MTB-vignet, met de bovengenoemde elf partijen, bewaakt de voortgang en neemt uiteindelijk het besluit over een go/no-go en – bij een positief besluit – over de gewenste contouren van een landelijk vignet. Het gezamenlijke streven is om in maart 2026 tot dit besluitmoment te komen. De verkenning werkt daarbij met een duidelijke governancestructuur:
Stuurgroep
De Stuurgroep stuurt de verkenning strategisch aan, stelt kaders vast en neemt de formele besluiten. Zij weegt natuur, beheer, recreatie en uitvoerbaarheid in samenhang en vormt het besluitvormende orgaan.
Expertgroep
De Expertgroep ondersteunt met inhoudelijke expertise op thema’s als routebeheer, juridische kaders, monitoring en financieringsmodellen. Zij helpen scenario’s te toetsen op haalbaarheid, uitvoerbaarheid en beheerimpact.
Klankbordgroep
De Klankbordgroep brengt perspectieven uit de praktijk in: ervaringen van gebruikers, verenigingen, recreatiepartners en lokale overheden. Deze input borgt draagvlak en helpt om knelpunten en kansen vroegtijdig te signaleren.
Samen zorgen deze drie lagen voor een transparant, zorgvuldig en breed gedragen besluitvormingsproces.
De ambitie is dat een landelijk MTB-vignet – als het er komt – meer is dan een betaalproduct. Het moet een instrument zijn dat:
Voor TBO’s, landgoedeigenaren en overheden kan dit resulteren in meer regie, duidelijkere afspraken en beter onderbouwde keuzes.
Emma is nadrukkelijk op zoek naar praktijkervaringen, zorgen, randvoorwaarden en ideeën van beheerders en overheden. Hoe wordt nu gewerkt? Waar loop je tegenaan? Welke voorwaarden zijn voor jou onmisbaar als er een landelijk vignet zou komen?
Neem dan contact op met Emma Brandsen via ebrandsen@ntfu.nl of 06-51143729.
In gesprek met Eibert Jongsma (NOC*NSF) over mountainbiken, ruimte voor sport en het belang van een stevige basis
Mountainbiken is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste buitensporten van Nederland. Verspreid door het land rijden dagelijks duizenden mensen over de 281 officiële routes. Niet op een sportpark, maar midden in bossen, heidevelden en buitengebieden.
Juist dat maakt mountainbiken zo aantrekkelijk. Maar het stelt ook nieuwe vragen. Want waar hoort ...
In gesprek met Guus Verhorst (Staatsbosbeheer) over beheer, verantwoordelijkheid en de toekomst van mountainbiken
Mountainbiken in Nederland leunt op een indrukwekkend netwerk van routes, vrijwilligers en terreinbeheerders. Voor veel mountainbikers voelt een route als iets vanzelfsprekends: hij ligt er, hij is gemarkeerd, hij wordt onderhouden, en je kunt er elke dag van de week terecht.
Onlangs deelden we een eerste update over een visie in opbouw. Dit bericht zoomt in op wat recente gesprekken hebben opgeleverd en welke randvoorwaarden daarbij centraal staan.
Op donderdag 12 februari kwam de stuurgroep bijeen in het kader van de verkenning naar een mogelijke gebruikersbijdrage voor mountainbikeroutes. Tijdens deze bijeenkomst is afgesproken dat de verdere verkenning plaatsvindt onder de naam MTBpas. Deze naam fungeert als kapstok voor het traject waarin wordt gekeken naar verschillende inrichtingsopties.
In gesprek met Han van den Heuvel (Routebureau Veluwe, Routenetwerken Twente & Coöperatie Centroide)
Routes bestaan dankzij een netwerk van terreinbeheerders, vrijwilligers, overheden en routeorganisaties die samen het gebruik mogelijk maken.
Han van den Heuvel beweegt zich al jaren precies in dat middenveld. Als routeregisseur bij Routenetwerken Twente en bij Routebureau Veluwe én via Coöperatie Centroide actief op landelijke schaal, ziet hij hoe mountainbiken steeds meer vraagt...
De stroom aan hulpvragen groeit
In gesprek met Troy Corsen (NTFU) over hulpvragen, trailcrews en de verkenning naar een landelijk mountainbikevignet
Mountainbiken in Nederland draait op meer dan mooie singletracks. Het draait op mensen: trailcrews die wekelijks onderhoud doen, terreinbeheerders die hun gebied openstellen, vrijwilligers die afspraken maken, borden plaatsen en schade herstellen.
Met gesprekken in het veld en aan de bestuurlijke tafel krijgt de verkenning van het landelijk mountainbikevignet steeds meer vorm. Recent werden trailcrews en de stuurgroep meegenomen in de eerste inzichten en denkrichtingen.
Op zaterdag 7 februari kwamen zestien mountainbikers uit verschillende delen van het land samen in Veenendaal voor de eerste bijeenkomst van de landelijke klankbordgroep rond de verkenning van een mogelijk landelijk mountainbikevignet.
De groep bestond uit rijders met uiteenlopende achtergronden, rijervaringen en perspectieven op het onderwerp. Juist die mix maakte het gesprek waardevol. Wat de deelnemers gemeen hadden, was hun betrokkenheid bij de sport en hun inzet om het mountainbi...