Wie spreekt over ‘de fietser’, heeft het allang niet meer over één herkenbare groep. Wielrenners, gravelaars, mountainbikers en recreatieve fietsers gebruiken het landschap ieder op hun eigen manier. Voor terreinbeheerders brengt die diversiteit nieuwe vraagstukken met zich mee, bijvoorbeeld rond inrichting, beheer, recreatiedruk en de omgang tussen verschillende gebruikersgroepen.
Staatsbosbeheer herkent deze ontwikkeling ook in de recreatiegebieden van Midden-Delfland. Hoewel fietsen er populair is, zijn de gebieden daar niet overal op ingericht. Fietsers zoeken hun weg over asfalt, graslanden, onverharde paden en soms ook over ruiterpaden. Simpelweg weren is daarbij geen duurzame oplossing. De vraag is vooral hoe je fietsers beter kunt verleiden, sturen en informeren.
Onze Toolkit Gravelbiken vormde mede de aanleiding om met elkaar in contact te komen. Daarin bundelen we kennis en praktische handvatten voor terreinbeheerders, overheden en routebureaus die met gravelbiken aan de slag willen. Onderwerpen als digitale ontsluiting, routeontwikkeling, samenwerking tussen grondeigenaren, bebording, beheer en monitoring kwamen ook tijdens het werkbezoek aan bod.
Samen met Staatsbosbeheer bekeken we het gebied en spraken we over de verschillende groepen recreanten die er gebruik van maken. Met beschikbare fietsdata brachten we in beeld hoeveel en waar er wordt gefietst. Ook bespraken we de kansen van digitale routes, duidelijke informatie en samenwerking over beheergrenzen heen. Dat laatste is extra relevant, omdat Staatsbosbeheer in deze regio niet alleen eigen terreinen beheert, maar ook gebieden van zeven gemeenten.
Een kant en klare oplossing ligt er niet van vandaag op morgen. Daarvoor zijn de belangen, eigendomsverhoudingen en gebruikspatronen te divers. Er zijn meerdere stappen en aanvullende analyses nodig om alle relevante factoren in kaart te brengen en een compleet beeld te vormen. Een gezamenlijke verkenning vormt daarbij een belangrijke eerste stap. Het is goed om te zien dat de Toolkit Gravelbiken in de praktijk wordt gebruikt als vertrekpunt voor zulke gesprekken.
Daarbij is het belangrijk om niet alleen óver gebruikers te praten, maar juist ook mét hen. NTFU-verenigingen en lokale fietsers kennen het gebied, weten waar knelpunten ontstaan en kunnen vanuit de praktijk meedenken over werkbare oplossingen. Door hen vroegtijdig aan te haken, ontstaat meer wederzijds begrip en groeit de kans op maatregelen die in de praktijk worden herkend en gedragen.
De toolkit is gratis te downloaden en bedoeld om partijen op weg te helpen. Loop je als terreinbeheerder, gemeente of routebureau in een gebied tegen concrete vragen aan, dan denken we vanuit de NTFU graag mee. We kunnen helpen om lokale verenigingen en gebruikers aan tafel te krijgen en een gebruikersoverleg op te zetten en te begeleiden. Juist door kennis te delen en beheerders, eigenaren en gebruikers met elkaar in gesprek te brengen, kunnen we werken aan oplossingen die passen bij het landschap, het beheer én de mensen die er recreëren.
In de nieuwste aflevering van Fietsland gaat Troy namens de NTFU in gesprek met Marijn de Vries en Maarten Tjallingii over twee thema’s die terreinbeheerders, landgoedeigenaren en overheden steeds vaker raken: recreatiedruk én beeldvorming rondom sportief fietsen.
Gravelbiken heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot een vaste discipline binnen de Nederlandse wielersport. De groei biedt kansen voor recreatie, routeontwikkeling en gebiedsbeleving, maar brengt ook nieuwe vraagstukken met zich mee. Waar willen gravelbikers fietsen? Welke ondergronden en routes spreken hen aan? Hoe plannen zij hun ritten en welke rol spelen navigatie, voorzieningen en evenementen?
De Achterhoek kan de komende jaren verder werken aan een sterk en samenhangend netwerk van recreatieve routes. Provinciale Staten van Gelderland hebben subsidie toegekend voor het Gezamenlijk Routeprogramma Achterhoek 2026–2028. Daarmee ontstaat ruimte om wandel-, fiets-, mountainbike-, ruiter- en vaarroutes verder te ontwikkelen en beter op elkaar af te stemmen.
De stroom aan hulpvragen groeit
In gesprek met Troy Corsen (NTFU) over hulpvragen, trailcrews en de verkenning naar een landelijk mountainbikevignet
Mountainbiken in Nederland draait op meer dan mooie singletracks. Het draait op mensen: trailcrews die wekelijks onderhoud doen, terreinbeheerders die hun gebied openstellen, vrijwilligers die afspraken maken, borden plaatsen en schade herstellen.
De mountainbikesport groeit en brengt nieuwe vraagstukken met zich mee op het gebied van ruimte, natuur en toegankelijkheid. Tijdens de MTB Summit 2026 gaan beleidsmakers, terreinbeheerders en partners met elkaar in gesprek over deze opgaven.
In gesprek met Guus Verhorst (Staatsbosbeheer) over beheer, verantwoordelijkheid en de toekomst van mountainbiken
Mountainbiken in Nederland leunt op een indrukwekkend netwerk van routes, vrijwilligers en terreinbeheerders. Voor veel mountainbikers voelt een route als iets vanzelfsprekends: hij ligt er, hij is gemarkeerd, hij wordt onderhouden, en je kunt er elke dag van de week terecht.
Begin februari vond in Valkenburg een offroad expertmeeting plaats met vertegenwoordigers van terreinbeheerders, gemeenten, natuurorganisaties en de wielerwereld. De bijeenkomst bracht meer dan dertig partijen samen rond één centrale vraag: hoe zorgen we er gezamenlijk voor dat offroad fietsen ook op de lange termijn mogelijk blijft, met respect voor natuur en medegebruikers?
Met gesprekken in het veld en aan de bestuurlijke tafel krijgt de verkenning van het landelijk mountainbikevignet steeds meer vorm. Recent werden trailcrews en de stuurgroep meegenomen in de eerste inzichten en denkrichtingen.
In gesprek met Eibert Jongsma (NOC*NSF) over mountainbiken, ruimte voor sport en het belang van een stevige basis
Mountainbiken is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de grootste buitensporten van Nederland. Verspreid door het land rijden dagelijks duizenden mensen over de 281 officiële routes. Niet op een sportpark, maar midden in bossen, heidevelden en buitengebieden.
Juist dat maakt mountainbiken zo aantrekkelijk. Maar het stelt ook nieuwe vragen. Want waar hoort ...
Onlangs deelden we een eerste update over een visie in opbouw. Dit bericht zoomt in op wat recente gesprekken hebben opgeleverd en welke randvoorwaarden daarbij centraal staan.
Mountainbikeroutes zijn een belangrijk onderdeel van de sportieve en recreatieve buitenruimte in Nederland. Ze bieden mensen de mogelijkheid om dichtbij huis te bewegen, de natuur te beleven en sportief uitgedaagd te worden. Tegelijkertijd vragen goede routes om zorgvuldig beheer, structureel onderhoud en nauwe samenwerking tussen trailcrews, terreinbeheerders, gemeenten, routebureaus en andere betrokken partijen. Achter veel routes staat een groep vrijwilligers. Zij bouwen, onderhouden en ve...
NTFU en komoot verlengen hun samenwerking om route-informatie in digitale kaarten verder te verbeteren. Het afgelopen jaar zijn de toegangsregels van ruim 6.500 paden in natuurgebieden onderzocht en verwerkt in OpenStreetMap. Daarmee wordt het voor fietsers, wandelaars, terreinbeheerders en route-apps duidelijker waar recreatie wel en niet is toegestaan.
Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley
Het plan Nieuwe wegen voor een gezonde Foodvalley! is geselecteerd voor de tweede ronde van de 13e editie van de Eo Wijersprijsvraag.
De prijsvraag, met als thema Verkwikkende Vergezichten, regionaal ontwerpen aan gezondheid en geluk, vraagt om ruimtelijke strategieën die bijdragen aan volksgezondheid, het verkleinen van gezondheidsverschillen en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving.
De wielersport in Nederland blijft groeien. Uit de nieuwste Wielersportmonitor, uitgevoerd door Ipsos in opdracht van de NTFU, blijkt dat inmiddels meer dan 1,5 miljoen Nederlanders regelmatig wielrennen, mountainbiken of gravelbiken. Daarmee behoort de wielersport tot de grootste sport- en beweegvormen van het land.
De NTFU is aangesloten bij het European Network of Outdoor Sports (ENOS). Dit Europese netwerk verbindt organisaties, onderzoekers en beleidsmakers die zich inzetten voor buitensport in Europa. Samen werken zij aan buitensport die toegankelijk, inclusief en duurzaam is, met oog voor mens, natuur en samenleving.
De druk op het Nederlandse buitengebied neemt toe. Tegelijkertijd groeit het aantal mensen dat buiten wil sporten en recreëren. Dat vraagt om een zorgvuldige inrichting van ruimte, waarin gebruik, natuur en beleving met elkaar in balans worden gebracht.De nieuwe gravelbikeroute op de Sallandse Heuvelrug en in het Twents Reggedal laat zien hoe die balans er in de praktijk uit kan zien. Op zondag 22 maart werd de route voor het eerst gereden. Een concreet resultaat van samenwerking tussen overhede...
In verschillende natuurgebieden in Flevoland zijn fietspaden en fietsbruggen afgesloten door achterstallig onderhoud. Zo is het rondje Schokland niet meer volledig te fietsen en zijn ook in het Hulkesteinse Bos en het Horsterwold verbindingen weggevallen.
De NTFU werkt samen met Track Landscapes, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, KWbN en komoot aan een landelijke verbetering van fietstoegankelijkheidsinformatie in OpenStreetMap (OSM). Inmiddels is de eerste fase in uitvoering en worden de resultaten zichtbaar in de praktijk. Toegangsregels worden niet alleen geïnventariseerd, maar ook vertaald naar toepasbare kaartdata in OSM. Daarmee ontstaat een krachtig instrument om recreatief gebruik te sturen via duidelijke en gedeelde informatie.
Het gebruik van natuurgebieden voor sportief fietsen staat steeds meer onder druk. Routes die gesloten worden, juridische procedures en toenemende recreatiedruk maken duidelijk dat mountainbiken en gravelbiken niet vanzelfsprekend toekomstbestendig zijn. Daarom presenteert de NTFU de Mountainbike- en Gravelbikevisie 2035: een richtinggevend plan voor een sport die duurzaam kan groeien én de natuur respecteert.
Op donderdag 12 februari kwam de stuurgroep bijeen in het kader van de verkenning naar een mogelijke gebruikersbijdrage voor mountainbikeroutes. Tijdens deze bijeenkomst is afgesproken dat de verdere verkenning plaatsvindt onder de naam MTBpas. Deze naam fungeert als kapstok voor het traject waarin wordt gekeken naar verschillende inrichtingsopties.
De Raad van State heeft in een recente uitspraak opnieuw bevestigd dat mountainbiken over bestaande routes in natuurgebieden juridisch wordt aangemerkt als extensieve recreatie.
Op veel plekken in Nederland delen mountainbikers en wandelaars dezelfde paden. Dat vraagt om duidelijke afspraken, wederzijds begrip en gedrag dat past bij de omgeving. De NTFU werkt daarom, samen met terreinbeheerders en trailcrews, aan praktische oplossingen die bijdragen aan veilig en prettig gebruik van gedeelde routes.
Een voorbeeld daarvan is een kleinschalig gedragsexperiment in Groesbeek, uitgevoerd in samenwerking met de trailcrew van MTB Rijk van Nijmegen en in afstemming m...
Op zaterdag 7 februari kwamen zestien mountainbikers uit verschillende delen van het land samen in Veenendaal voor de eerste bijeenkomst van de landelijke klankbordgroep rond de verkenning van een mogelijk landelijk mountainbikevignet.
De groep bestond uit rijders met uiteenlopende achtergronden, rijervaringen en perspectieven op het onderwerp. Juist die mix maakte het gesprek waardevol. Wat de deelnemers gemeen hadden, was hun betrokkenheid bij de sport en hun inzet om het mountainbi...
In gesprek met Han van den Heuvel (Routebureau Veluwe, Routenetwerken Twente & Coöperatie Centroide)
Routes bestaan dankzij een netwerk van terreinbeheerders, vrijwilligers, overheden en routeorganisaties die samen het gebruik mogelijk maken.
Han van den Heuvel beweegt zich al jaren precies in dat middenveld. Als routeregisseur bij Routenetwerken Twente en bij Routebureau Veluwe én via Coöperatie Centroide actief op landelijke schaal, ziet hij hoe mountainbiken steeds meer vraagt...